Öteki Şeylerin Tarihi

Sema Soykan - Alfa Yayınları

Tarih, Kültür, Etimoloji, Atasözleri, Deyimler ve Galat-ı Meşhurlara Dair Bir Kahve Sohbeti

Bu buradan mı geliyormuş? Bunun doğrusu bu muymuş? gibi soruları yanıtlayan bir metin. Farklı iletişim kanallarında ilgi çekmek için paylaşılan yalan yanlış bilgilerin topluca düzeltildiği kolay okunur bir araştırma kitabı.

Kitap, altta örnek olarak seçtiğim kahve alıntısında olduğu gibi bir dizi olayın gerçek hikâyesine ışık tutmaya çalışıyor.

Kahve 16. yüzyılda Osmanlı’ya geliyor, ortalarında ise bir fetvayla yasaklanıyor.

“Kahve haram!”

“Birer mesavihanedir, kahvehanelere varmaktan meyhaneye varmak evladır”.

Kahvehanelere konulan yasak ve karşı fetvaların, politik olduğuna da değiniyor kitap. (Kardeşim bunu bugünün yalandan Starbucks boykotlarına benzetti. Haksız sayılmaz.)

Kitapta hikâyeler birbirine bağlanıyor birçok yerde, okumayı kolaylaştıran bir devamlılık gözetilmiş.

Her ne kadar evrensel hikâyelerde tarafsız ve rasyonel görünse de yerel hikâyelere gelince rasyoneli yitirip duygusal olma eğilimi var.

İçinde çok fazla enformasyon olan kitapları okumakta zorlanıyorum. Akılda kalıcılıkları doğal olarak düşük oluyor. Benim okuduğum baskıda (8.) bir bilgi dizini de eklenmemişti. Bilgiye doğru ulaşmanın tekrar tekrar hatırlatıldığı bir kitapta hayli büyük bir eksik kanımca. Arama motorları, evet yanlı ve kötü sonuçlar verebiliyor, ama ana işleri zaten doğru bilgiyi vermek değil, var olan tüm bilginin bir dizinini oluşturmak. Dizin önemli.

Teknoloji çağında bilgiye ulaşmak kolay olsa da doğru bilgiye ulaşmak, sizi temin ederim, bir hayli zor.

Kitap belli ki uzun süreli bir çabanın, not tutmanın ve araştırmanın ürünü. Fakat ortalamanın biraz üstünde bir Wikipedia ve internet kullanıcısını çok fazla heyecanlandırabileceğini söyleyemem.

Sözlük: galat-ı meşhur yaygın yanlış (Osmanlı Türkçesi) - fetva (din) İslam hukuku ile ilgili bir sorunun dini hukuk kurallarına göre çözümünü açıklayan, şeyhülislam veya müftü tarafından bildirilen görüş ve bunu resmileştiren belge - mesavihane kötülük yeri (Farsça) - evla daha iyi (Arapça)

Yaz - 2024